حسن حسنزاده آملی (۱۳۰۷-۱۴۰۰ش) دارای اسم و رسم به علامه حسنزاده آملی فیلسوف و عارف شیعه. او نزد کسانی زیرا مهدی الهی قمشهای، علامه شعرانی، علامه طباطبایی و سید محمدحسن الهی طباطبایی شاگردی کرد. حسنزاده آملی از علامه شعرانی، اذن اجتهاد و اذن نقل حدیث اخذ کرد. وی اثرها فلسفی و عرفانی مانند اشارات، اسفار اربعه و تفصیل فصوص قیصری و گستردن منظومه و نیز ریاضی ها و هیأت درس دادن مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میکرد.
به اعتقاد حسنزاده آملی، آئین، فلسفه و عرفان، با هم هماهنگاند. وی ادعای یونانیبودن فلسفه اسلامی را غلط می داند و معتقد بود فیلسوفان مسلمان، پندارهای فلاسفه قبل از اسلام را عمق بخشیدهاند. به گفته سید یدالله یزدانحمایت، از شاگردان او، حسنزاده بیشترین تأثیر را از ملاصدرا و ابن عربی پذیرفته میباشد. او برای اولیه توشه از وحدت فردی وجود به توحید صَمَدی تعبیروتفسیر کرده و برای ثابت آن از کلمه و واژه صمد در سوره توحید سود رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده میباشد.
حسنزاده آملی اثراتی در فلسفه، عرفان، ریاضی، نجوم، ادبیات فارسی و ادبیات عربی داراست و برخی از اثر ها فلسفی و عرفانی همانند اسفار اربعه، اشارات، شفا و تفصیل فصوص الحکم را تصحیح کرده و بر آنان تفصیل و کناره نگاشته میباشد. او همینطور نهجالبلاغه و کشف المراد را تصحیح نموده است. دیوان اشعاری نیز از وی به مکان مانده آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
علامه حسنزاده آملی ۳ مهر سال ۱۴۰۰ش (۱۸ صفر سال ۱۴۴۳ق) بر تاثیر بیماری قلبی در آمل درگذشت و در خانه فردی خویش در روستای ایرا، از توابع آمل، دفن شد.
معاشطومار و تحصیلات
حسن حسنزاده آملی اواخر سال ۱۳۰۷ش، در روستای ایرا، از توابع آمل، به دنیا آمد.[۱] وی در شش سالگی تلاوت و تایپ کردن را در مدرسهمنزل فراگرفت و در سال ۱۳۲۳ش دروس حوزوی را شروع کرد.[۲] او ادبیات عربی و درسهای مقدماتی را در آمل از محمد غروی، میرزا ابوالقاسم فَرْسیو و بقیه افراد فراگرفت.[۳]
حسنزاده آملی در سمت چپ تصویر در سال ۱۳۲۷ش. عبدالله جوادی آملی سمت راست تصویر.[۴]
مسافرت به طهران
حسنزاده آملی با اتمام دروس مقدماتی حوزه، جامه روحانیت پوشید[۵] و در ۲۲ سالگی برای ادامه علم آموزی، وارد طهران شد.[۶] وی در طهران، فقه و اصول را از کسانی زیرا سید احمد لواسانی، ابوالحسن شعرانی، سیدابوالحسن رفیعی قزوینی و محمدتقی آملی یادگرفت و فلسفه و عرفان را نیز از مهدی الهی قمشهای، علامه شعرانی، فاضل تونی، میرزا احمد آشتیانی[۷] و علیمحمد جولستانی[۸] آموخت. حسنزاده تعبیروتفسیر، رجال، درایه، ریاضی، هیئت، نجوم و طب را نیز از علامه شعرانی یادگرفت[۹] و در سال ۱۳۹۳ق از وی اذن اجتهاد و اذن نقل حدیث اخذ کرد.[۱۰] او، یازده سال نزد مهدی الهی قمشهای، «منظومه» سبزواری، نصیبهایی از اسفار و گستردن متفحص طوسی بر اشارات را فرا گرفت و در جلسات تعبیر و تفسیر قرآن وی نیز حاضر می شد.[۱۱]
مسافرت به قم
حسنزاده آملی، بعد از چهارده سال علم آموزی در طهران،[۱۲] در مهر سال ۱۳۴۲ش به قم رفت[۱۳] و به مقطع ۱۷ سال در دروس علامه طباطبایی حاضر شد. درین بازه، نصیبهایی از کتاب بحارالانوار و حزم القواعد را نزد او خواند.[۱۴] همینطور در دروس فلسفی و عرفانی سید محمدحسن الهی، اخوی علامه طباطبایی، کمپانی کرد.[۱۵] سید مهدی حکم دهنده طباطبایی، فرزند سید علی حکم کننده به بازه زمانی چهار سال معلم وی در علم ها اَرِثْماطیقی[یادداشت ۱] بود.[۱۶] مبتنی بر خاطرات حسنزاده در کتاب آدم در عرف عرفان، معلم وی در عرفان عملی علامه طباطبایی بوده میباشد.[۱۷]
درس دادن
حسنزاده آملی بعداز سکونت در قم، به درس دادن دروس فلسفه و عرفان سرگرم شد و گستردن منظومه، اشارات، اسفار اربعه، تفصیل فصوص قیصری، گستردن حزم و مصباح الانس را درس دادن کرد. وی همینطور حدود هفده سال دروس ریاضی ها، هیأت، وقت و قبله را درس داده که کتاب دروس «معرفة الوقت و القبلة» مال آن درسهاست.[۱۸]
وفات
علامه حسنزاده در ۳ مهر سال ۱۴۰۰ش (۱۸ صفر ۱۴۴۳ق) بر تاثیر بیماری قلبی در بیمار ستان شهر آمل درگذشت.[۱۹] لاشه وی برای اقامه نماز به طهران منتقل شد و آیتالله خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران بر پیکرش نماز خواند.[۲۰] مراسم تشییع حسنزاده روز ۵ مهر در آمل برگزار شد[۲۱] و ۶ مهر در خانه فردی خویش در روستای ایرا دفن شوید.[۲۲]
تشییع حسنزاده آملی در آمل، ۵ مهر ۱۴۰۰ش.
شاگردان
بعضا از شاگردان حسنزاده آملی عبارتند از:
مهدی شبزندهدار،[۲۳]
سید محمدرضا مدرسی یزدی، [۲۴]
اسماعیل منصوری لاریجانی،[۲۵]
داوود صمدی آملی،[۲۶]
حسن رمضانی،[۲۷]
مهدی احدی،[۲۸]
سید یدالله یزداندفاع،[۲۹]
غیاثالدین طهمحمدی[۳۰]
نورالله طبرسی،[۳۱]
سید حسن شجاعی کیاسری،[۳۲]
سید علی حسینی آملی.[۳۳]
حسن حسنزاده آملی (۱۳۰۷-۱۴۰۰ش) دارای اسم و رسم به علامه حسنزاده آملی فیلسوف و عارف شیعه. او نزد کسانی زیرا مهدی الهی قمشهای، علامه شعرانی، علامه طباطبایی و سید محمدحسن الهی طباطبایی شاگردی کرد. حسنزاده آملی از علامه شعرانی، اذن اجتهاد و اذن نقل حدیث اخذ کرد. وی اثرها فلسفی و عرفانی مانند اشارات، اسفار اربعه و تفصیل فصوص قیصری و گستردن منظومه و نیز ریاضی ها و هیأت درس دادن مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میکرد.
به اعتقاد حسنزاده آملی، آئین، فلسفه و عرفان، با هم هماهنگاند. وی ادعای یونانیبودن فلسفه اسلامی را غلط می داند و معتقد بود فیلسوفان مسلمان، پندارهای فلاسفه قبل از اسلام را عمق بخشیدهاند. به گفته سید یدالله یزدانحمایت، از شاگردان او، حسنزاده بیشترین تأثیر را از ملاصدرا و ابن عربی پذیرفته میباشد. او برای اولیه توشه از وحدت فردی وجود به توحید صَمَدی تعبیروتفسیر کرده و برای ثابت آن از کلمه و واژه صمد در سوره توحید سود رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد کرده میباشد.
حسنزاده آملی اثراتی در فلسفه، عرفان، ریاضی، نجوم، ادبیات فارسی و ادبیات عربی داراست و برخی از اثر ها فلسفی و عرفانی همانند اسفار اربعه، اشارات، شفا و تفصیل فصوص الحکم را تصحیح کرده و بر آنان تفصیل و کناره نگاشته میباشد. او همینطور نهجالبلاغه و کشف المراد را تصحیح نموده است. دیوان اشعاری نیز از وی به مکان مانده آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.
علامه حسنزاده آملی ۳ مهر سال ۱۴۰۰ش (۱۸ صفر سال ۱۴۴۳ق) بر تاثیر بیماری قلبی در آمل درگذشت و در خانه فردی خویش در روستای ایرا، از توابع آمل، دفن شد.
معاشطومار و تحصیلات
حسن حسنزاده آملی اواخر سال ۱۳۰۷ش، در روستای ایرا، از توابع آمل، به دنیا آمد.[۱] وی در شش سالگی تلاوت و تایپ کردن را در مدرسهمنزل فراگرفت و در سال ۱۳۲۳ش دروس حوزوی را شروع کرد.[۲] او ادبیات عربی و درسهای مقدماتی را در آمل از محمد غروی، میرزا ابوالقاسم فَرْسیو و بقیه افراد فراگرفت.[۳]
حسنزاده آملی در سمت چپ تصویر در سال ۱۳۲۷ش. عبدالله جوادی آملی سمت راست تصویر.[۴]
مسافرت به طهران
حسنزاده آملی با اتمام دروس مقدماتی حوزه، جامه روحانیت پوشید[۵] و در ۲۲ سالگی برای ادامه علم آموزی، وارد طهران شد.[۶] وی در طهران، فقه و اصول را از کسانی زیرا سید احمد لواسانی، ابوالحسن شعرانی، سیدابوالحسن رفیعی قزوینی و محمدتقی آملی یادگرفت و فلسفه و عرفان را نیز از مهدی الهی قمشهای، علامه شعرانی، فاضل تونی، میرزا احمد آشتیانی[۷] و علیمحمد جولستانی[۸] آموخت. حسنزاده تعبیروتفسیر، رجال، درایه، ریاضی، هیئت، نجوم و طب را نیز از علامه شعرانی یادگرفت[۹] و در سال ۱۳۹۳ق از وی اذن اجتهاد و اذن نقل حدیث اخذ کرد.[۱۰] او، یازده سال نزد مهدی الهی قمشهای، «منظومه» سبزواری، نصیبهایی از اسفار و گستردن متفحص طوسی بر اشارات را فرا گرفت و در جلسات تعبیر و تفسیر قرآن وی نیز حاضر می شد.[۱۱]
مسافرت به قم
حسنزاده آملی، بعد از چهارده سال علم آموزی در طهران،[۱۲] در مهر سال ۱۳۴۲ش به قم رفت[۱۳] و به مقطع ۱۷ سال در دروس علامه طباطبایی حاضر شد. درین بازه، نصیبهایی از کتاب بحارالانوار و حزم القواعد را نزد او خواند.[۱۴] همینطور در دروس فلسفی و عرفانی سید محمدحسن الهی، اخوی علامه طباطبایی، کمپانی کرد.[۱۵] سید مهدی حکم دهنده طباطبایی، فرزند سید علی حکم کننده به بازه زمانی چهار سال معلم وی در علم ها اَرِثْماطیقی[یادداشت ۱] بود.[۱۶] مبتنی بر خاطرات حسنزاده در کتاب آدم در عرف عرفان، معلم وی در عرفان عملی علامه طباطبایی بوده میباشد.[۱۷]
درس دادن
حسنزاده آملی بعداز سکونت در قم، به درس دادن دروس فلسفه و عرفان سرگرم شد و گستردن منظومه، اشارات، اسفار اربعه، تفصیل فصوص قیصری، گستردن حزم و مصباح الانس را درس دادن کرد. وی همینطور حدود هفده سال دروس ریاضی ها، هیأت، وقت و قبله را درس داده که کتاب دروس «معرفة الوقت و القبلة» مال آن درسهاست.[۱۸]
وفات
علامه حسنزاده در ۳ مهر سال ۱۴۰۰ش (۱۸ صفر ۱۴۴۳ق) بر تاثیر بیماری قلبی در بیمار ستان شهر آمل درگذشت.[۱۹] لاشه وی برای اقامه نماز به طهران منتقل شد و آیتالله خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران بر پیکرش نماز خواند.[۲۰] مراسم تشییع حسنزاده روز ۵ مهر در آمل برگزار شد[۲۱] و ۶ مهر در خانه فردی خویش در روستای ایرا دفن شوید.[۲۲]
تشییع حسنزاده آملی در آمل، ۵ مهر ۱۴۰۰ش.
شاگردان
بعضا از شاگردان حسنزاده آملی عبارتند از:
مهدی شبزندهدار،[۲۳]
سید محمدرضا مدرسی یزدی، [۲۴]
اسماعیل منصوری لاریجانی،[۲۵]
داوود صمدی آملی،[۲۶]
حسن رمضانی،[۲۷]
مهدی احدی،[۲۸]
سید یدالله یزداندفاع،[۲۹]
غیاثالدین طهمحمدی[۳۰]
نورالله طبرسی،[۳۱]
سید حسن شجاعی کیاسری،[۳۲]
سید علی حسینی آملی.[۳۳]
مسجد امام حسن مجتبی (ع) فکوری مشهد و نقش آن در مواجهه با چالشهای اجتماعی و شهری